Čarobna reka Drina

Fotografije, tekstovi i video

Ribe reke Drine

Prema kvalitetu vode, a pre svega količini kiseonika i količini potrebne hrane različite riblje vrste naseljavaju različite delove reke. Prema ribljim vrstama koje naseljavaju reku Drinu i ostale planinske reke njihov tok se može podeliti na zonu pastrmki, zonе lipljana, područije mrene i područije deverike. Ova područija nisu oštro podeljena i u zavisnosti od građe korita manje ili više se prepliću omogućujući nekim ribljim vrstama da se javljaju duž celog toka reke. Međutim mogu se sa sigurnošću registrovati tri sektora Drine koja se veoma oštro razlikuju po naseljenosti, kvalitativnom i kvantitativnom sastavu riba.

Kao prvi sektor registruje se početni deo toka sve do višegradske akumulacije, kao drugi ekosistem registruje se sektor od brane HE. „Bajina Bašta“ do brane HE. „Zvornik“ , a kao treći sektor-dalje nizvodno od brane Zvornik do ušća Drine u Savu. Ova tri sektora se bitno razlikuju, ne samo po prisutvu različitih ribljih vrsta, već i po naseljenosti brojnog stanja, mogućnosti prirodne repopulacije i dr.

U prvom sektoru Drina je tipična salmonidna voda, tj. pastrmska voda sa velikim proticajem i visokim stepenom koncetracije kiseonika.

U drugom sektoru, Drina predstavlja salmonidnu i prelazno salmonidnu-mrensku vodu sa osnovnim karakteristikama brzog toka, velikog broja bukova i virova, što se naročito odnosi na sektor od Perućca do početka zvorničke akumulacije, odakle se karakter drinskog toka menja i tok smiruje. Sa nanosima šljunka, peska i postepenim zamućivanjem, zvornička akumulacija predstavlja ekositem u kojem su uslovi za boravak nekih ribljih vrsta koje traže tok vode otežan, te se ovde susreću riblje vrste kojima je značajan miran tok vode.

Nizvodno od zvorničke akumulacije priroda toka Drine se menja, ona postaje ravničarska reka, ali sa većom širinom i brzim tokom vode čiji se vodostaj često menja u ritmu rada HE. „Zvornik“. Ovde je karakteristično riblje naselje koje karakteriše ritmičke tokove. Salmonidne riblje vrste se gube i veoma se retko sreće Mladica i ostale salmonidne riblje vrste.

Na osnovu terenskih istraživanja utvrđeno je da se na području reke Drine nalazi tridesetosam ribljih vrsta svrstanih u deset familija. Svaka ova familija naseljava njoj svojstven deo toka.

I. Familija Salmonidae zauzima gornji i delimično srednji deo toka. U nju spadaju sledeće riblje vrste:
1. Salmo trutta M. Fario – Potočna pastrmka
2. Hucho hucho L. – Mladica
3. Salmo gardner irideus – Kalifornijska pastrmka

II. Familija Thymallidae- naseljava srednji tok reke, a njen jedini predstavnik je Lipljan (Thymallus thumallus) .

III. Familija Cyprinidae je ujedno i najbrojnija familija čiji predstavnici naseljavaju srednji i donji tok reke s tim što se usled smanjivanja broja salmonidnih vrsta postepeno pomeraju uzvodno.

Predstavnici su:

1. Škobalj – Chondrostoma nasus L.

2. Klen – Leuciscus cephalus L.

3. Mrena – Barbus barbus L.

4. Plotica – Rutilus pigus rirgo Heck

5. Deverika – Abramis bramal

6. Šaran – Cyprinm carpiol

7. Linjak – Tinca tincal L.

8. Krkuša – Gobio gobio L.

9. Potočna mrena-salača – Barbm meridionalis petnyi Heck

10. Uklija (zeka) – Alburnus alburnus L.

11. Dvopruga uklija-pliska – Alburnus bipunctatus

12. Srebrni karaš-babuška – Carassius duratus gibelio Bloch

13. Beli amur – Ctenopharyungodou idella Val

14. Bucov – Aspius aspius L.

15. Jez – Lesiscus idus L.

16. Bodorka – Rutilus rutilus

17. Crvenperka – Scardinius erithropbhalmus

18. Šlicer kesega – Abramis ballerus

19. Krupatica – Bliccabiberkna L.

20. Mosara – Vimba vimba

IV. Familija Esocidae se na našem području javlja samo sa jednim predstavnikom koji naseljava mirne vode pa se tako može naći samo u donjem delu toka, a to je Štuka (Esox Lucivs L..).

V. Familija Percidae naseljavaju srednji i donji tok reke.

1. Grgeč – Perca fluvitalis L.

2. Balavac – Gymnocephalus cernua L.

3. Šranc – Gimnocephalus schratzer L.

4. Vrešenar veliki – Zingel zingel L.

5. Vrešenar mali – Zingel streber L.

6. Smuđ – Stizostedion Lucioperca L.

7. Smuđ kamenjar – Stizostedion volgeusis L.

VI. Familija Centrarchiade naseljava donji tok i akumulacije.
1. Sunčica – Lepomis gibbosus L.

VII. Familija Siluridae naseljava akumulacije, virove srednjeg i ceo donji tok. Predstavlja najkrupniju grbljivicu naših voda . Predstavnik je Som (Silurus glanis) .

VIII. Familija Cobitidae -naseljava mrtvaje i duboki tok reke..

1. Čikov – Misgurnus fossilis

2. Vijun – Cobitis taenia L.

IX. Familija Aciperseridae javlja se isključivo u donjem toku reke u koji prelazi iz Save. Jedina vrsta ove familije je Kečiga (Acipemer ruthenus L.).

X. Familija Gadidae naseljava donji tok reke, a predstavnik je Manić (Lota lota L.).

Sve ove, često potpuno različite, riblje vrste žive u jednoj reci što je čini jedinstvenom i nezamenljivom. Sve one naseljavaju Drinu u većem ili manjem broju u zavisnosti od ponuđenih uslova i njihovog uništavanja od strane čoveka.

Stanje ribljeg fonda 1998. je bilo sledeće:

Škobalj 149942

Klen 42842

Mrena 21422

Plotica 42837

Deverika 28556

Šaran 9313

Som 1714

Mladica 857

Ostala riba 257 000

Ovo merenje izvršeno je na područiju između Perućca i Zvornika.

Tekst: Branimir Kulašević

Pin It on Pinterest